ವಿಧಿಯಾಟಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ‘ದಾದಾ’

##ವಿಧಿಯಾಟಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ‘ದಾದಾ’##

✍ ಶ್ರೀನಾಥ್‌ ಜೋಶಿ, ಸಿದ್ದರ 9060188081

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಕಾರಣದ ಚಾಣಕ್ಯ ಹಾಗೂ ‘ಅಸಾಧ್ಯವನ್ನೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುವ ಧೀರ’ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಜಿತ್ ಪವಾರ್ (66) ಇಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬಾರಾಮತಿಯ ಮುಗಿಲಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮದೇ ರಾಜಕೀಯ ಭದ್ರಕೋಟೆ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಮ್ಮ ತವರು ನೆಲವಾದ ಬಾರಾಮತಿಯ ಕಟ್ಫಾಲ್ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ವಿಮಾನ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂತ್ಯ ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದಿನ ದುರ್ಘಟನೆ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕನನ್ನಷ್ಟೇ ಕಸಿದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಕಾರಣದ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯುತ ಪರ್ವಕ್ಕೆ ತೆರೆ ಎಳೆದಿದ್ದು, ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಸುಳಿಗೆ ನೂಕಿದೆ.

ಕೊನೆಯ 15 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದೇನು..? ವಿಮಾನಯಾನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (DGCA) ಮತ್ತು ರೇಡಾರ್ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅಜಿತ್ ಪವಾರ್ ಅವರು ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ Bombardier Learjet 45 (VT-SSK) ಖಾಸಗಿ ವಿಮಾನವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 8:10ಕ್ಕೆ ಮುಂಬೈನಿಂದ ಹೊರಟಿತ್ತು. 8:30ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಬಾರಾಮತಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಮೀಪ ತಲುಪಿದಾಗ ದಟ್ಟವಾದ ಮಂಜಿನಿಂದಾಗಿ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ (Visibility) ಕೇವಲ 800 ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಭೂಸ್ಪರ್ಶದ ಯತ್ನ ವಿಫಲವಾದಾಗ, ಪೈಲಟ್‌ಗಳು ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ 8:44ಕ್ಕೆ ರನ್‌ವೇಯಿಂದ ಕೇವಲ 100 ಅಡಿ ಅಂತರದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ವಿಮಾನವು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ನೆಲಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು. ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಮಾನ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ 4-5 ಬಾರಿ ಭೀಕರ ಸ್ಫೋಟ ಸಂಭವಿಸಿ ಬೆಂಕಿ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಬೆಂಕಿಯ ತೀವ್ರತೆಗೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಜಿತ್ ಪವಾರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಐವರು ಸುಟ್ಟು ಕರಕಲಾಗಿದ್ದರು. ಕೊನೆಗೆ ಅವರ ಕೈಗಡಿಯಾರದ (Watch) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರ ದೇಹವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದು ವಿಧಿಯ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ವಿಪರ್ಯಾಸ.

ಶಿಸ್ತಿನ ಸಿಪಾಯಿ ‘ಬಾರಾಮತಿಯ ದಾದಾ’ ಅಜಿತ್ ಪವಾರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಮತ್ತು ಆ ಭಾಗದ ಜನರ ಪಾಲಿನ ‘ದಾದಾ’ (ಅಣ್ಣ) ಆಗಿದ್ದರು. 1991ರಿಂದಲೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಕಾರಣದ ಅಚ್ಚಲಿತ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ಸಹಕಾರಿ ಚಳವಳಿಯಿಂದ ಬೆಳೆದು ಬಂದು, ಬರೋಬ್ಬರಿ ಆರು ಬಾರಿ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ದಾಖಲೆ ಬರೆದವರು. ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಬಜೆಟ್ ಮೇಲೆ ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದ ಹಿಡಿತ ಅದ್ಭುತವಾಗಿತ್ತು. ನಿತ್ಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6 ಗಂಟೆಗೆ ಕಚೇರಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪಟ್ಟುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಗಳೂ ಮೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದರು.

‘ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ’ ಪಟ್ಟದ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ, ಅದು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಪರಮೋಚ್ಚ ಗುರಿ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ತಮ್ಮ ಗುರಿ ಮುಟ್ಟಲು ಸರಿಯಾದ ಯೋಗ ಕೂಡಿ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಷಾದ ಸದಾ ಅವರಲ್ಲಿತ್ತು. ಹಿರಿಯ ನಾಯಕ ಶರದ್ ಪವಾರ್ ಅವರ ನೆರಳಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪಕ್ಷ ಕಟ್ಟಿ, ಚಿಹ್ನೆ ಪಡೆದರೂ, ವಿಧಿ ಅವರಿಗೆ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಪಟ್ಟ ಏರುವ ಮೊದಲೇ ಸಾವಿನ ಕರೆ ನೀಡಿತು.

ವಿಧಿಯ ವಿಪರ್ಯಾಸ: ಈ ಭೀಕರ ದುರಂತವು ಕೇವಲ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿರದೆ, ವಿಧಿಯ ಕ್ರೂರ ಆಟದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಪಘಾತದ ಬೆಂಕಿಯ ತೀವ್ರತೆಗೆ ಮೃತದೇಹಗಳು ಗುರುತು ಸಿಗದಂತೆ ಸುಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಅಜಿತ್ ಪವಾರ್ ಅವರು ಧರಿಸಿದ್ದ ಅವರ ನೆಚ್ಚಿನ ಕೈಗಡಿಯಾರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರ ದೇಹವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಯಾವ ‘ಗಡಿಯಾರ’ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಗುರುತಾಗಿತ್ತೋ, ಅದೇ ಗಡಿಯಾರ ಇಂದು ಅವರ ಅಂತ್ಯದ ಗುರುತಾಗಿ ಉಳಿದದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸಂಗತಿ. ಇನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಯೆಂದರೆ, ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ಮೊದಲು ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಲಾಲಾ ಲಜಪತ್ ರಾಯ್ ಅವರ ಜಯಂತಿಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದವರೆಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ ‘ದಾದಾ’ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಆ ಗೌರವ ನಮನವೇ ಅವರ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಸಂದೇಶವಾಯಿತು.

ರಾಜಕೀಯ ಶೂನ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸಂಚಲನ ಅಜಿತ್ ಪವಾರ್ ಅವರ ನಿರ್ಗಮನವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಸ್ತುತ ‘ಮಹಾಯುತಿ’ (ಬಿಜೆಪಿ-ಶಿವಸೇನೆ-ಎನ್‌ಸಿಪಿ) ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆಘಾತಕಾರಿ ಹೊಡೆತ ನೀಡಿದೆ. ಎನ್‌ಸಿಪಿ ಬಣಕ್ಕೆ ಈಗ ಸಮರ್ಥ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಸುಪ್ರಿಯಾ ಸುಳೆ ಮತ್ತು ಶರದ್ ಪವಾರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕುಟುಂಬ ಸಂಬಂಧಗಳು ಈಗ ಯಾವ ತಿರುವು ಪಡೆಯಲಿವೆ ಎಂಬುದೇ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ. ದಶಕಗಳಿಂದ ಬಾರಾಮತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಾದರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದ ‘ದಾದಾ’ ಇಲ್ಲದ ಬಾರಾಮತಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.

ಈ ದುರಂತವು ಈಗ ಕೇವಲ ಭಾರತದ ಸುದ್ದಿಯಷ್ಟೇ ಆಗಿ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. BBC, Reuters, ಮತ್ತು The New York Times ನಂತಹ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು "ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕನ ಅಂತ್ಯ" ಎಂದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. ಮರಾಠಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಂತೂ ‘ಬಾರಾಮತಿಯ ಹುಲಿ ಮೌನವಾಯಿತು’ ಎಂದು ಭಾವುಕವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹಳೆಯ ಭಾಷಣಗಳು ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿವೆ. ಅಜಿತ್ ಪವಾರ್ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಅದಮ್ಯ ಚೇತನ. ವಿವಾದಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವರ ವೇಗ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಾದರಿಯಾಗಿತ್ತು. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಶೋಕಾಚರಣೆ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ತನಿಖೆಯಿಂದ ಅಪಘಾತದ ನಿಖರ ಕಾರಣ ಹೊರಬರಬೇಕಿದೆ. ಆದರೆ, ಬಾರಾಮತಿಯ ಮಣ್ಣಿನ ಮಗ ಮರಳಿ ಬಾರದ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪಯಣಿಸಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ಕಟು ಸತ್ಯ.

##ಅಜಿತ್ ಪವಾರರ ರಾಜಕೀಯ ಪಥ##

1982: ಸಹಕಾರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶ. 1991: ಬಾರಾಮತಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸಂಸದರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ. 1991: ಬಾರಾಮತಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ. ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಖಾತೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ. 1999: ವಿಲಾಸ್‌ರಾವ್ ದೇಶ್‌ಮುಖ್ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ದರ್ಜೆ ಸಚಿವರಾಗಿ ಪದೋನ್ನತಿ. ಆರು ಬಾರಿ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ದಾಖಲೆ: 2010, 2012, 2019 (ಬಿಜೆಪಿ ಜೊತೆ), 2019 (MVA ಸರ್ಕಾರ), 2023 ಮತ್ತು 2024ರಲ್ಲಿ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪದಗ್ರಹಣ.

##ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾದ ಧ್ರುವತಾರೆಗಳ ಕಹಿ ನೆನಪುಗಳು##

1980: ಸಂಜಯ್ ಗಾಂಧಿ (ವಿಮಾನ ಪತನ) 2001: ಮಾಧವರಾವ್ ಸಿಂಧಿಯಾ (ವಿಮಾನ ಪತನ) 2002: ಜಿ.ಎಂ.ಸಿ. ಬಾಲಯೋಗಿ (ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಅಪಘಾತ) 2004: ನಟಿ ಸೌಂದರ್ಯ (ವಿಮಾನ ಪತನ) 2009: ವೈ.ಎಸ್. ರಾಜಶೇಖರ ರೆಡ್ಡಿ (ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಪತನ) 2021: ಜನರಲ್ ಬಿಪಿನ್ ರಾವತ್ (ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ದುರಂತ)