ಭಂಗವಾದ ಮೋಹ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರ

ಭಂಗವಾದ ಮೋಹ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರ

ಒಂದು ದಿನ ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ, ದೇವತೆಗಳ, ಋಷಿಗಳ, ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರರು ಒಂದು ಕಡೆ ಸೇರಿದ್ದರು. ಕಾರಣ ಅಪೂರ್ವ ಸೌಂದರ್ಯವತಿಯಾದ ದಿವ್ಯಕನ್ಯೆ ʻಶ್ರೀಮತಿʼಯ ಸ್ವಯಂವರ ನಡೆಯುತಿತ್ತು. ಆಕೆ ಲಾವಣ್ಯ, ವಿನಯ, ಗುಣ ಮತ್ತು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾಗಿದ್ದಳು, ಮತ್ತು ಆಕೆಗೆ ವರನಾಗಲು ಯೋಗ್ಯನಾದವರು ಯಾರು ಎಂಬುದು ಅಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿದ್ದ ಮಹರ್ಷಿಗಳಾದ ನಾರದ ಹಾಗೂ ತುಂಬೂರರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮತಿಯನ್ನು ವರಿಸುವ ಆಸೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಚಿಗುರಿತು. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವರೂಪವು ಅಷ್ಟೊಂದು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಇಬ್ಬರೂ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ತಿಳಿಯದಂತೆ, ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯನ್ನು ವಂಚಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೊರೆಹೋದರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ನಾರದರು, "ಮಹಾಪ್ರಭು, ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸಿ, ತುಂಬೂರರ ಮುಖ ಆಕೆಗೆ ಕೋತಿಯಂತೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಿ. ಶ್ರೀಮತಿ ನನ್ನನ್ನೇ ವರಿಸಬೇಕು" ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಮಹಾವಿಷ್ಣುವು ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ನಸುನಗುತ್ತಾ, "ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಆಗಲಿ. ಅವಳಿಗೆ ತುಂಬೂರರ ಮುಖವು ಕೋತಿಯಂತೆ ಕಾಣಲಿ" ಎಂದು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದನು. ಇದಾದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಬಂದ ತುಂಬೂರರೂ, "ಮಹಾಪ್ರಭು, ನನ್ನ ಮುಖ ಸುಂದರಗೊಳಿಸಿ, ನಾರದನ ಮುಖ ಕರಡಿಯಂತೆ ಮಾಡಿ" ಎಂದು ಅದೇ ಸ್ವಾರ್ಥದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು. ವಿಷ್ಣುವು ತುಂಬೂರರ ಮಾತನ್ನೂ ಕೇಳಿ ನಸುನಗುತ್ತಾ, "ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಆಗಲಿ. ಅವಳಿಗೆ ನಾರದರ ಮುಖವು ಕರಡಿಯಂತೆ ಕಾಣಲಿ" ಎಂದು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದನು. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಈ ಲೀಲೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ನಾರದರಿಗೆ ತುಂಬೂರರ ಮುಖ ಕೋತಿಯಂತೆ ಹಾಗೂ ತುಂಬೂರರಿಗೆ ನಾರದರ ಮುಖ ಕರಡಿಯಂತೆ ಕಂಡಿತು. ಇಬ್ಬರೂ ಇದನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ತಮ್ಮನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರರೆಂದು ಭ್ರಮಿಸಿ, ಹಿಗ್ಗಿ ಗರ್ವದಿಂದ ಸ್ವಯಂವರ ಸಭೆಗೆ ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವತೆಗಳು, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹಾಜರಿದ್ದರು. ನಾರದ ಮತ್ತು ತುಂಬೂರರು ಗರ್ವದಿಂದ ಕುಳಿತು, ಪರಸ್ಪರರ ವಿಕಾರ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾರ ಹಿಡಿದು ಬಂದ ಶ್ರೀಮತಿಯು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ವೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ, ಆಕೆಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಈ ಇಬ್ಬರು ಋಷಿಗಳ ಮುಖಗಳು ಕರಡಿ ಮತ್ತು ಕೋತಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತು. ನಗುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದ ಅವಳು, ಆ ಇಬ್ಬರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುರಸುಂದರಾಂಗನಾಗಿ, ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಕರುಣಾಮಯಿಯಾಗಿ ಮಿಂಚುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಂಠಕ್ಕೆ ತನ್ನ ವರಮಾಲೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹಾಕಿದಳು. ಸಭೆಯು "ಜಯ! ಜಯ!" ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಹೋಯಿತು. ನವ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಿಸಿದರು. ನಾರದ ಮತ್ತು ತುಂಬೂರರು ತಮ್ಮ ಸೋಲಿಗೆ ಕಾರಣರಾದ ಆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಿಕಾರ ರೂಪದ ಸ್ಪರ್ಧಿಯನ್ನು ಬೈಯಲು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ, ತಮ್ಮ ಮುಖದ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಂಡು ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಲೀಲೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು. "ನಾವು ಸ್ವಾರ್ಥದಿಂದ ದೇವರನ್ನೇ ಮೋಸಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದೆವು. ಆದರೆ ಈ ಲೀಲೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಅಹಂಕಾರ ದೂರವಾಯಿತು. ಅಂತರಾತ್ಮದ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಸೌಂದರ್ಯ ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಮನಸಲ್ಲಿ ಅರಿತು, ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಶರಣಾದರು. ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣುವು "ನೀವು ಸದಾ ನನ್ನ ಭಕ್ತರಾಗಿರಿ. ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡಿದನು. ________________________________________ ಚರ್ಚೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು 1. ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾರ್ಥದ ಪಾತ್ರ: ಮಹರ್ಷಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ನಾರದ ಮತ್ತು ತುಂಬೂರರು ತಮ್ಮ ಬಯಕೆ ಈಡೇರಲು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗೆ ಕೆಡುಕನ್ನು ಬಯಸಿದರು. ದೇವರ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಸ್ವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಅಸೂಯೆಗೆ ಬಳಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ? ಭಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾನವಿದೆಯೇ? 2. ಸೌಂದರ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಗ್ರಹಿಕೆ: ಶ್ರೀಮತಿಯು ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮಣೆ ಹಾಕದೆ, ನಾರದ-ತುಂಬೂರರ ರೂಪದ ವಿಕಾರತೆ ಮತ್ತು ಅವರ ನಡುವೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಾಂತ ಹಾಗೂ ದಿವ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಇದು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ದೈವೀ ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕಳಂಕತೆಗೆ ಮನುಷ್ಯರು ನೀಡಬೇಕಾದ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ? 3. ಮೋಸದ ಪ್ರತೀಕಾರ (ವಿಷ್ಣು ಲೀಲೆ): ವಿಷ್ಣುವು ನಾರದ-ತುಂಬೂರರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸದೆ, ಅವರ ಅಹಂಕಾರವನ್ನೇ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಬಳಸಿದ. ನಾವು ಮಾಡುವ ತಪ್ಪುಗಳು ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥದ ಆಸೆಗಳು, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಹೇಗೆ ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ನಿದರ್ಶನವೇ? 4. ಕರಡಿ-ಕೋತಿ ಮುಖದ ಸಂಕೇತ: ಇಬ್ಬರು ಋಷಿಗಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಪರಸ್ಪರರ ಮುಖಗಳು ಮಾತ್ರ ಕರಡಿ/ಕೋತಿಯಂತೆ ಕಂಡವು. ಅಹಂಕಾರದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ದೋಷಗಳನ್ನು ನೋಡದೆ, ಕೇವಲ ಇತರರ ದೋಷಗಳನ್ನೇ ವಿಕಾರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ರೂಪಕವೇ? ನಿಮಗೆ ಈ ಕಥಾ ನಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಾ ಅಂಶಗಳು ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈ ಕುರಿತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆ ಬೇಕೇ?