ಪುತ್ರಶೋಕ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಹಸಿವು

#ಪುತ್ರಶೋಕ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಹಸಿವು#

ಗಾಂಧಾರಿ... ಅವಳು ನೂರು ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿ. ಹದಿನೆಂಟು ದಿನಗಳ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಆ ತಾಯಿಯ ಬಸಿರು ಬೆಂದು ಹೋಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಅದೆಷ್ಟೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಸಾವು ಯಾವ ತಾಯಿಯನ್ನೂ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಅಗಾಧ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಾರಿಯ ಮನಸ್ಸು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯತ್ತ ಸೆಳೆಯಿತು. ಎಲ್ಲರೂ ಎಷ್ಟೇ ಬೇಡವೆಂದರೂ ಕೇಳದೆ, ಅವಳು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊರಟಳು. ಆಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಕಡೆಯೆಲ್ಲಾ ರಕ್ತ ಮಾಂಸಗಳ ರಾಶಿ, ಕೊಳೆತ ಶವಗಳ ವಿಕಾರ ದುರ್ಗಂಧ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಕಾದಿದ್ದ ಪಕ್ಷಿ-ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅದೊಂದು ಭೂರಿ ಭೋಜನ. ಗಾಂಧಾರಿ ಆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಶವಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ನಡೆದಳು. ಒಂದೊಂದು ಶವವನ್ನೂ ಕಂಡಾಗ ಹೊಟ್ಟೆ ಹಿಡಿದು ಬಿಕ್ಕಿಬಿಕ್ಕಿ ಅಳುತ್ತಾಳೆ. ಕೊನೆಗೆ, ಸರೋವರದ ತಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಪುತ್ರ ದುರ್ಯೋಧನನ ಶವವನ್ನು ನೋಡಿ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋಗಿ ಬೀಳುತ್ತಾಳೆ. ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಭೂಮಿ ಬಿರಿಯುವಂತೆ ರೋಧಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಜೊತೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ, "ತಾಯಿ, ಅಳಬೇಡ. ನಿನ್ನ ನೋವು ನನಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಪುತ್ರಶೋಕ ನಿರಂತರವಾದದ್ದು, ಆದರೆ ಈ ದೇಹ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ದಿನ ಹೋಗಲೇಬೇಕು. ಈಗ ಈ ಶವಗಳಿಗೆ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡೋಣ, ಮನೆಗೆ ಹೊರಡೋಣ" ಎಂದು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ತಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಗಾಂಧಾರಿಯ ಕೋಪ, ಲಾವಾರಸದಂತೆ ಹೊರಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮಿತು. "ಕೃಷ್ಣಾ! ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅನರ್ಥಗಳಿಗೂ ನೀನೇ ಕಾರಣ. ಯುದ್ಧದ ನೆಪ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿಸಿದವನು ನೀನೇ! ಈಗ ನನ್ನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲು ಬಂದೆಯಾ? ನಾನು ಎಲ್ಲಿಗೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ನನ್ನ ಮಗನ ಶವದ ಜೊತೆ ಇಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಹೋಗು!" ಎಂದು ರೋಷದಿಂದ ಕೂಗಿದಳು. ಕೃಷ್ಣ ಎಷ್ಟೇ ಹೇಳಿದರೂ, ಆಕೆ ಹಠ ಹಿಡಿದು ಅಲ್ಲೇ ಉಳಿದಳು. ಹೀಗೆ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾಲ, ಗಾಂಧಾರಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕುಳಿತಳು. ಸುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣ, ಕೊಳೆತ ಶವಗಳ ದುರ್ಗಂಧದಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹದಗೆಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ಆಕೆಯನ್ನು, ಆ ಪುತ್ರಶೋಕವನ್ನೂ ಮೀರಿ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಕಾಡಲು ಶುರುಮಾಡಿತು – ಅದೇ ವಿಪರೀತವಾದ ಹೊಟ್ಟೆ ಹಸಿವು. ಹೌದು, ತಾಯಿಯ ದುಃಖದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡಾ, ಆ ಶರೀರವು ತನ್ನ ಮೂಲಭೂತ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕೂಗಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಸಿಗದೆ ಇರುವಾಗ, ಅತ್ತಿತ್ತ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಒಂದು ಮರದ ಟೊಂಗೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸತ್ತ ನಾಯಿಯ ಮಾಂಸ ನೇತಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಹಸಿವು ತಡೆಯಲಾರದೆ ಗಾಂಧಾರಿ ಅದನ್ನೇ ತಿನ್ನಲು ಮುಂದಾದಳು. ಆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಬಂದ. "ಬೇಡ ತಾಯಿ! ಅದನ್ನು ತಿನ್ನಬೇಡ. ನಿನಗಾಗಿ ನಾನು ಆಹಾರ ತಂದಿದ್ದೇನೆ. ಶರೀರದ ಸ್ವಭಾವವೇ ಹಾಗೆ! ಎಂಥಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಅದು ತನ್ನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಸಿವು, ನೀರಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಅಷ್ಟೇ! ಅದಿಲ್ಲದೆ ಈ ದೇಹ ಜೀವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ದೇಹವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದೂ ತಪ್ಪು ಅಲ್ಲವೇ?" ಎಂದ. "ಅದೇ ರೀತಿ ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ದೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ನೀನು ಹೆಚ್ಚು ಕೊರಗಬೇಡ. ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಚೈತನ್ಯವು ಎಂದೋ ಈ ಶರೀರದಿಂದ ಹಾರಿಹೋಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಕೇವಲ ಒಳಗಿನ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದ ದೇಹವಷ್ಟೇ. ಬರೀ ದೇಹಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ಚಿಂತೆ? ನಡೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವಳನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ. ಗಾಂಧಾರಿ ಊಟ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸಿಕೊಂಡಳು. ದೊಡ್ಡ ದುಃಖದಲ್ಲೂ ಕೂಡಾ, ಹಸಿವೆಂಬ ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆನ್ನುವುದು ಆಕೆಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ________________________________________

ಕಥಾ ಮಂಥನಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚಾ ಅಂಶಗಳು ಈ ಕಥೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಮ್ಮ 'ಕಥಾ ಮಂಥನ' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚರ್ಚೆಗೆ ಇಡಬಹುದು: 1. ದೇಹದ ಧರ್ಮ vs. ಮನಸ್ಸಿನ ಹಠ: ಗಾಂಧಾರಿಯ ಪುತ್ರಶೋಕ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯವು ಮನಸ್ಸಿನ ಹಠದ ಪ್ರತೀಕ. ಆದರೆ, ಹಸಿವು ಎಂಬುದು ದೇಹದ ಮೂಲಭೂತ ಧರ್ಮ. ನಮ್ಮ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಾನಸಿಕ ದುಃಖ, ಅತೀವ ವೈರಾಗ್ಯ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಿಷ್ಠೆಯು ಕೂಡಾ, ದೇಹದ ಮೂಲಭೂತ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು (ಹಸಿವು, ನಿದ್ರೆ, ಬಾಯಾರಿಕೆ) ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ಆಗುವ ನಷ್ಟಗಳೇನು? 2. ಶರೀರವೇ ಸತ್ಯ: ಕೃಷ್ಣನ ಪಾಠ: ಕೃಷ್ಣನು "ದೇಹವು ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ, ತಾನು ಆಹಾರ ತಂದು ಗಾಂಧಾರಿಯ ಹಸಿವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಬಂದದ್ದು ಏಕೆ? ದೇಹವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಆತ್ಮದ ಅರಿವು, ಧರ್ಮ ಪಾಲನೆ, ಅಥವಾ ಜೀವನದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ? ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಥದಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಆರೈಕೆಯ ಪಾತ್ರವೇನು? 3. ದಾಸಿಮಯ್ಯನವರ ವಚನದ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ದಾಸಿಮಯ್ಯನವರು ಹಸಿವನ್ನು 'ಹೆಬ್ಬಾವು' ಎಂದು, ಅನ್ನವನ್ನು 'ವಿಷ ಇಳಿಸುವ ಮದ್ದು' ಎಂದು ಏಕೆ ಕರೆದರು? ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆಹಾರಕ್ಕೆ (ಅನ್ನಕ್ಕೆ) ನಾವು ಕೇವಲ ಶಾರೀರಿಕ ಪೋಷಣೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವಂತಹ ದೈವಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೀಡಬೇಕೇ? 4. ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದ ಅರಿವು: ಗಾಂಧಾರಿ ತನ್ನ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡಳು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಸಾವಿಗೆ ಆತನನ್ನು ದೂಷಿಸಿದಳು. ಆದರೆ, ಹಸಿವು ಕಾಡಿದಾಗ ಆಕೆಯ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಂಧತ್ವ ಕಳೆದು, ವಾಸ್ತವದ ಭೂಮಿಕೆಗೆ ಮರಳಿದಳು. ಮಾನವನ ಅತಿ ತೀವ್ರವಾದ ಭಾವನೆಗಳು (ಶೋಕ, ಕೋಪ) ದೇಹದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮುಂದೆ ಹೇಗೆ ಮಂಕಾಗುತ್ತವೆ? ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಅರಿಯಲು ದೇಹದ ಧರ್ಮವು ಒಂದು ಸಾಧನವೇ?