ವಸತಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹನನ — ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆ -1
ಡಾ. ರವಿಕಿರಣ ಪಟವರ್ಧನ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ವಸತಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜುಗಳು (Residential PU Colleges) ಬಹಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಈ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ, ಶಿಸ್ತಿನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ತಯಾರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹನನ, ಮಾನಸಿಕ ಕಿರುಕುಳ, ಪಾಲಕರ ಹಣಕಾಸು ಶೋಷಣೆ ಹಾಗೂ ಹಲವು ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ೧. ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹನನ ಮಕ್ಕಳು ಕೇವಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ರಕ್ಷಿತ ಹಕ್ಕುಗಳಿರುವ ನಾಗರಿಕರು. ವಸತಿ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಡೆ ಕೆಳಗಿನ ರೀತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ:
ಅತಿಯಾದ ಓದು ಒತ್ತಡ— ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೇಗೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿ ತಡವರೆಗೆ ನಿರಂತರ ತರಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕೊರತೆ — ಫೋನ್ ಬಳಕೆ, ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದು, ಪಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ — ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಬಂಧ.
ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆಟದ ಕೊರತೆ — ಕ್ರೀಡೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಡಿಮೆ. ಆರೋಗ್ಯದ ಕಡೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ — ಆಹಾರ ಗುಣಮಟ್ಟ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸಮಯ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಕೆಲವು ಕಡೆ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇವೆಲ್ಲವು ಮಕ್ಕಳ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು. ೨. ಮಾನಸಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಕೆಲವು ವಸತಿ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಅಂಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವ ಒತ್ತಡದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ: ಕಡಿಮೆ ಅಂಕ ಬಂದರೆ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅವಮಾನ, ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಕಠಿಣ ಮಾತು ಅಥವಾ ಬೆದರಿಕೆ, "ನೀನು ವಿಫಲವಾಗುತ್ತೀಯ" ಎಂಬ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಮಾತುಗಳು, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುವುದು. ಈ ರೀತಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಆತಂಕ (Anxiety), ಖಿನ್ನತೆ (Depression), ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಕುಗ್ಗುವುದು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಕರ ಘಟನೆಗಳಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ೩. ಪಾಲಕರ ಹಣಕಾಸು ಶೋಷಣೆ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಶಿಕ್ಷಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ: ಭಾರೀ ಅಡ್ಮಿಷನ್ ಫೀ, ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಮೆಸ್ಸಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ, ಕೋಚಿಂಗ್-ಟೆಸ್ಟ್-ಸ್ಟಡಿ ಮೆಟೀರಿಯಲ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ, ಮತ್ತು ರಸೀದಿ ನೀಡದೇ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು. ಇವುಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಭಾರೀ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ೪. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕೆಲವು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು, ಎಲ್ಲಾ ಹಣವನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸದೇ ಇರುವುದು, ರಸೀದಿ ಇಲ್ಲದೆ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಟ್ರಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ದುರುಪಯೋಗದ ಆರೋಪಗಳು ಕೂಡ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಕ್ರಮಗಳು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿವೆ. ೫. ಪಾಲಕರ ಮಾನಸಿಕ ಶೋಷಣೆ ಕೆಲವೆಡೆ ಕಾಲೇಜುಗಳು "ಮಗುವಿನ ಭವಿಷ್ಯ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೋಚಿಂಗ್ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಘಟನೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಪಾಲಕರಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
೬. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ವಸತಿ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ಸರ್ಕಾರಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈಗ ತೋರಿಕೆಗೆ ಇದೆ, ಶುಲ್ಕ ರಚನೆಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಎಲ್ಲಾ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುವುದು, ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳು — ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮಗಳು.
ವಸತಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜುಗಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹನನ, ಮಾನಸಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ಶೋಷಣೆ ನಡೆಯುವುದು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕರ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರ, ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ, ಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಮತೋಲನವಾಗಿ ಉಳಿಸಬೇಕು.